AI & SI འབྲེལ་བའི་གསར་འགྱུར།

མིས་བཟོས་འཕྲུལ་ཤེས་(AI= Artificial intelligence)སམ་བཟོས་ཤེས་*ལ་བརྟེན་ནས་ཉེ་ཆར་གནས་ཚུལ་ཛ་དྲག་བྱུང་ཡོད་པར་བཤད་ཅིང་། དུས་རྟགས་དང་ལ་ཉེ་གང་ལ་བལྟས་ཀྱང་རིམ་གྲོ་ཞིག་མ་བྱས་ཚེ་འཛམ་གླིང་འདི་བཟོས་ཤེས་ཀྱི་དབང་འོག་ཏུ་འགྲོ་ཉེན་ཡོད་པའི་མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་མངོན། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ཨ་རི་པའི་ཆེ་དགུ་རྣམས་ཞལ་འཛོམས་ཏེ་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྩལ་བཏོན། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣོ་ཕྱུང་། རིག་པའི་མདས་བསྣུན་ནས་གྲོས་ཐག་གཅིག་ཏུ་ཆོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བཟོས་ཤེས་འདིའི་མིང་སྤོ་ལུས་བསྒྱུར་མ་བྱས་ན་མ་འོངས་དུས་ཀྱི་ཚེ་མིའི་རིགས་ཕུང་བར་གདོན་མི་ཟ་བས་བླ་ན་མེད་པའི་རིག་པ་སྟེ་མཆོག་ཤེས་(SI= supreme intelligence)ཞེས་མིང་སྤོས་པར་མཛད་འདུག ད་ནས་བཟུང་སྟེ་ཁྱེད་ཅག་ཀུན་གྱིས་མཆོག་ཤེས་ཞེས་འབོད་ན་ཀུན་ཏུ་དགེ་བར་སྣང་། དབྱིན་ཡིག་གི་Supreme ནི་གོང་ན་མེད་པའམ། བླ་ན་མེད་པ། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་འཇུག intelligence རང་སོར་བཞག་བྱས་ཡོད། དེ་ནི་ཤེས་པའམ། རིག་པ། ཤེས་རབ། བློ་གྲོས་རྣམས་ལ་འཇུག་མོད་ཤེས་པའམ་རིག་པ་ཞེས་སྔོན་ནས་བསྒྱུར་ཡོད།དེ་ལ་དམིགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་ངལ་བ་གང་ཡང་མ་བྱས། གཞན་དུ་བསྡུས་མིང་ལ་རིག་མཆོག་ཅེས་ཀྱང་སྨྲ་བཞིན་མཆིས། ཁོ་བོས་ནི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་པ་བསྡུས་ན་མཆོག་ཤེས་སུ་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་བྱས་ན་བདེ་བར་སེམས་སོ།།

གཞན་ནི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་ལམ་ནས་བྲིས་ན་དྷྱནུཏྟར(ध्यनुत्तर)སྟེ་བླ་ན་མེད་པའི་བློ། ཛྙཱནོཏྟམཾ་(ज्ञानोत्तमं)སྟེ་མཆོག་གི་ཤེས་པ། སརྦ་ཛྙཱ་(सर्वज्ञा)སྟེ་ཀུན་མཁྱེན།པྲ་ཛྙཱ(प्रज्ञा)སྟེ་ཤེས་རབ།མཏྱཏིཀྲམ(मत्यतिक्रम)སྟེ་རིམ་འདས་ཤེས་པ། ཝིདྱཱགྲ་(वीद्याग्र)སྟེ་རིག་པའི་རྩེ་མོ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་འཇུག་པར་འདོད། དེ་ནང་ནས་ཀྱང་ཀུན་མཁྱེན་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་ན་ཚིག་གི་ཟོར་ཡང་ཞིང་ཀུན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་གོ་སླ་བའི་བརྡ་ཆད་དུའང་ཆགས་ཟིན། འོན་ཀྱང་གོ་དོན་གྱི་སྟེང་ནས་འོ་སྐོལ་གྱི་རིག་གཞུང་དུ་ཀུན་མཁྱེན་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ནི་དེ་ལས་བརྒལ་བའི་ཤེས་པ་ཞིག་ལ་གོ་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་མི་འགྲིགཤེས་རབ་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་ཀྱང་མཆོག་ཤེས་ཀྱི་སྤྱིའི་གོ་དོན་མི་ཡོང་བ་ཆེར་མེད་པར་འདྲ་ཡང་། དེ་ཡང་གཅིག་ཏུ་དཀའ་བ་ནི་རང་ཅག་གི་རིག་གཞུང་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གོ་བ་ལ་ཟབ་མོའི་དོན་གཞན་རེ་ལེན་རྒྱུ་བདོག་པས་དེ་ཡང་མི་བདེ། འོན་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཅེས་པའི་ལེགས་སྦྱར་ལ་པྲཛྙཱ་ཞེས་མཆིས་ཤིང་པྲ་ནི་རབ་ོགས་སོགས་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཛྙཱ་ཤེས་པ་སོགས་ལ་གོདེ་ཉིད་གོ་རིམ་མ་འཆོལ་བའི་སྒོ་ནས་ཐད་ཀར་བསྒྱུར་ན་རབ་ཏུ་ཤེས་པའམ་རབ་ཤེས་སུ་འགྱུར་ལ། དེར་བརྟེན་རབ་ཤེས་ཞེས་པ་འདི་བཞག་ཀྱང་ཆོག་པར་མཐོང་ངོ་། །

* མིས་བཟོས་རིག་ནུས། མི་བཟོས་རིག་པ། འཕྲུལ་ཤེས། བཅོས་མའི་རིག་པའམ་བཅོས་རིག མིས་བཟོས་རྟོག་རིག་ཅེས་པ་རྣམས་སུ་བསྒྱུར་འདུག གཞན་ཡང་ཡོད་སྲིད།

ཞེས་བོད་རབ་གནས་ཟིལ་གནོན་མེ་རྟའི་ཁྲུམས་སྟོད་ཟླ་བའི་དམར་ཕྱོགས་རྫོགས་པ་དང་པོའི་ཉིན་སྣ་ཚོགས་མདོག་གིས་འཕྲལ་མར་སུག་བྲིས་བྱས་པའོ།།