54.数列凸凹性及其在新概念压轴中的应用
一.基本原理
定义1.若实数列
满足条件
,则称
是一个凸数列.
ia
1
1 2 ,(
2,
,
1)
i
i
i
a
a
a
i
n
…
ia
若上述不等式反向,则称数列
是一个凹数列.
ia
定义2.若非负实数列
满足条件
,则称
是一个对数凸
ia
2
1
1
(
2,
,
1 )
i
i
i
a a
a i
n
…
ia
数列.若上述不等式反向,则称数列
是一个对数凹数列.
ia
注1:这个定义完全是类比函数的凸凹性得到的:凸函数自变量
的平均数
的
1
2
,
x x
1
2
2
x
x
函数值
不大于凌晨讲数学函数值的平均数
,几何解释:凸函
1
2
2
x
x
f
1
2
2
f
x
f
x
数的图象上弧线
位于线段
的下方;
AAB
AB
凹函数自变量
的平均数
的函数值
不小于函数值的平均数
1
2
,
x x
1
2
2
x
x
1
2
2
x
x
f
,几何解释:凹函数的图象上弧线
位于线段
的上方;
1
2
2
f
x
f
x
AAB
AB
(图1:凸函数) (图2:凹函数)
注2.显然,等比数列
满足
,即
既是对数凸数列也是对数凹数
ib
2
1
1
,
2
i
i
i
b
b
b i
…
ib
列.
二.典例分析
例1.对于数列{
},若对任意
,都有
,则称该数列{
}为“凸数
na
*
nN
2
1
2
n
n
n
a
a
a
na
列”.设
,若
是凸数列,则实数
的取值范
2
2
2
n
n
m
mn
n
b
5
6
7
,
,
,
,
5,
N
n
b b b
b
n
n
m
围是( )
A.
B.
C.
D.
1 ,
3
15 ,
77
1 ,
3
3,
5
解析:数列
,
,
,
是“上凸数列”,得
,
,
5b
6b
7b
2
1
2
n
n
n
b
b
b
5
n…
即
,
2
2
2
2
1
(
2)
(
2)
(
1)
(
1)
2
2
2 2
2
2
2
m
m
m
n
n
n
mn
n
m n
n
m n
n
即
,化简得
,当
时,
2
2
2
2
(
2)
(
2)
(
1)
(
1)
2
2
2
n
n
n
mn
n
m n
n
m n
n
2
(
4 )
2
m n
n
n
5
n…
,若
恒成立,则
恒成立,
2
4
4
0
n
n
n n
2
(
4 )
2
m n
n
n
2
2
1
4
4
(
2)
2
n
m
n
n
n
n
令
则
单调递增,当
时,取最小值
,故
2,
3,
N
t
n
t
t
4
t
t
3
t
5
3
4
5
3
t
t
又当
时,
的最大值为
,所以
,则
的取值范围是
,
5
n…
1
3
4
5
t
t
3
5
3
5
m
m
3,
5
故选:D
例2.若数列
满足
,则称数列
为凹数列.已知等差数列
的
na
1
1
2
2
n
n
n
a
a
a
n
na
nb
公差为
,
,且数列
是凹数列,则
的取值范围为_______.
d
1
4
b
nb
n
d
解析:因为等差数列
的公差为
,
,所以
,因为数
nb
d
1
4
b
1
(
1)
4
(
1)
nb
b
n
d
n
d
列
是凹数列,所以
恒成立,即
,
nb
n
1
1
2
1
1
n
n
n
b
b
b
n
n
n
4
(
2)
4
4
(
1)
2
1
1
n
d
nd
n
d
n
n
n
恒成立,所以
恒成立,即
,恒成
4
4
4
2
1
1
d
d
d
d
d
d
n
n
n
4
4
4
2
1
1
d
d
d
n
n
n
立,
因为
,所以
,两边同乘以
,
2
n
1
1
0
n
n
1
1
0
n
n n
得
,即
,恒
4
1
4
1
2 4
1
1
d n n
d
n
n
d
n
n
2
2
2 4
1
0
d
n
n
成立,所以
,解得
,所以
的取值范围为
,故答案为:
2 4
0
d
4
d
d
(
,4]
(
,4]
例3.定义:数列
对一切正整数
均满足
,称数列
为“凸数列”,以下
{
}
na
n
2
1
2
n
n
n
a
a
a
{
}
na
关于“凸数列”的说法:
①等差数列
一定是凸数列;
{
}
na
②首项
,公比
且
的等比数列
一定是凸数列;
1
0
a
0
q
1
q
{
}
na
③若数列
为凸数列,则数列
是单调递增数列;
{
}
na
1
n
n
a
a
④若数列
为凸数列,则下标成等差数列的项构成的子数列也为凸数列.
{
}
na
其中正确说法的序号是__________.
解析:在①中,由等差数列
的性质可得
,不满足
,
na
2
1
2
n
n
n
a
a
a
2
1
2
n
n
n
a
a
a
所以数列不是“凸数列”;故不正确
在②中,因为数列
的首项
,公比
且
,所以
,
na
1
0
a
0
q
1
q
1
1
0
n
na
a q
所以
=
,所以数列
一定是凸数列;故正确.
2
2
n
n
a
a
2
2
1
1
2
2
n
n
n
n
n
a
a q
q
a
a q
a
na
在③中,因为数列
为凸数列,所以数列
对一切正整数
均满足
,
na
na
n
2
1
2
n
n
n
a
a
a
所以
,所以数列
是单调递增数列,故正确的;
2
1
1
n
n
n
n
a
a
a
a
1
n
n
a
a
在④中,数列
为凸数列,则下标成等差数列的项构成的子数列也为凸数列是正确的.
na
综上所述,②③④正确.
例4(2024 届浙江金华高三三模)若正实数数列
满足
,则称
是
nc
2
*
1
2
n
n
n
c
c c
n
N
nc
一个对数凸数列;若实数列
满足
,则称
是一个凸数列.已知
是
n
d
1
2
2
n
n
n
d
d
d
n
d
na
一个对数凸数列,
.
ln
n
n
b
a
(1)证明:
;
1 10
5
6
a a
a a
(2)若
,证明:
;
1
2
2024
1
a a
a
1012
1013
1
a
a
(3)若
,
,求
的最大值.
1
1
b
2024
2024
b
10
b
解析:(1)法一:由题意得:
,∴
,
2
1
2
n
n
n
a
a a
2
1
1
2
1
1
2
1
n
n
n
n
n
n
n
n
a
a
a
a
a
a
a
a
a
a
∴
,
,
,
,
,将以上式子累乘得:
,也即
10
6
9
5
a
a
a
a
9
5
8
4
a
a
a
a
8
4
7
3
a
a
a
a
7
3
6
2
a
a
a
a
6
2
5
1
a
a
a
a
10
6
5
1
a
a
a
a
成立.
1 10
5
6
a a
a a
(2)法一:∵
,∴
,
1
2
1
n
n
n
n
a
a
a
a
1
1
2
1
1
1
n k
n k
n
n
n k
n k
n k
n
n
n k
a
a
a
a
a
a
a
a
a
a
∴
,则
,
1
1 1
n k
n k
n k
n k
a
a
a
a
k
n
1012
1013
1011
1014
1010
1015
1
2024
a
a
a
a
a
a
a a
∴
,∴
.
1012
1012
1013
1
2
2024
1
a
a
a a
a
1012
1013
1
a
a
法二:∵
,∴
,也即
,同时,由
1
2
2024
1
a a
a
1
2
2024
(
)
ln
0
a a
a
1
2
2024
0
b
b
b
可得:
,∴
,也即
,
2
1
2
n
n
n
a
a a
2
1
2
ln
ln
n
n
n
a
a a
1
2
2 n
n
n
b
b
b
1
2
1
n
n
n
n
b
b
b
b
∴
,
,…,
,
1013
1012
2024
2023
b
b
b
b
1012
1011
2023
2022
b
b
b
b
2
1
1013
1012
b
b
b
b
将以上式子累加得:
,也即
,同理可得:
1013
1
2024
1012
b
b
b
b
1012
1013
1
2024
b
b
b
b
,
,……
,
1012
1013
2
2023
b
b
b
b
1012
1013
3
2022
b
b
b
b
1012
1013
1012
1013
b
b
b
b
将以上式子累加得:
,∴
,∴
1012
1013
1
2
1012
0
n
b
b
b
b
b
1012
1013
0
b
b
,∴
成立.
1012
1013
ln
ln
0
a
a
1012
1013
1
a
a
(3)由
可得:
,∴
,也即
2
2
2
n
n
n
a
a a
2
2
2
ln
ln
n
n
n
a
a a
1
2
2 n
n
n
b
b
b
,
1
2
1
n
n
n
n
b
b
b
b
∴
,
,…,
,
2024
2023
11
10
b
b
b
b
2023
2022
11
10
b
b
b
b
11
10
11
10
b
b
b
b
将以上式子累加得:
①,另外,
,
2024
10
11
10
2014
b
b
b
b
11
10
10
9
b
b
b
b
11
10
9
8
b
b
b
b
,…,
,将以上式子累加得:
②,结合①②式可得:
11
10
2
1
b
b
b
b
11
10
10
1
9 b
b
b
b
,∴
,化简得:
,另外,显然有
2024
10
10
1
11
10
2014
9
b
b
b
b
b
b
10
10
2024
1
2014
9
b
b
10
10
b
nb
n
符合题意,此时
,综上,
的最大值为10.
10
10
b
10
b
例5.若实数列
满足条件
,
、
、
,则称
是一个“凸数列”.
na
2
1
2
n
n
n
a
a
a
1
n
2
L
na
(1)判断数列
和
是否为“凸数列”?
2
na
n
n
3
2
n
nb
(2)若
是一个“凸数列”,证明:对正整数
、
、
,当
时,有
na
k
m
n
1
k
m
n
;
n
m
m
k
a
a
a
a
n
m
m
k
(3)若
是一个“凸数列”,证明:对
,有
.
na
1
i
n
1
1
1
1
i
n
i
i
a
a
a
n
n
解析:(1)因为
,
2
2
2
2
1
2
2
2
2
1
2
1
2
0
n
n
n
a
a
a
n
n
n
n
n
n
所以数列
不是“凸数列”,因为
na
,所以数列
为“凸
+2
1
2
3
3
3
3
9
1
3
2
2
1
3
0
2
2
2
2
4
4
2
n
n
n
n
n
n
n
n
b
b
b
nb
数列”;
(2)由题意得
,所以
,
1
1
2
2,3,
k
k
k
a
a
a
k
1
1
k
k
k
k
a
a
a
a
而
,所以
1
1
2
1
1
(
)
n
m
n
n
n
n
m
m
m
m
a
a
a
a
a
a
a
a
n
m
a
a
,
1
m
m
m
na
a
a
a
n
m
又
,
1
1
2
1
1
(
)
m
k
m
m
m
m
k
k
m
m
a
a
a
a
a
a
a
a
m
k
a
a
所以
,故
,证毕;
1
m
k
m
m
a
a
a
a
m
k
n
m
m
k
a
a
a
a
n
m
m
k
(3)①当
时,
即
,由(2)得
1
i
1
1
1
1
i
n
i
i
a
a
a
n
n
2
1
1
1
1
1
n
a
a
a
n
n
,所以
,
1
2
2
1
1
na
a
n
a
a
2
1
1
1
n
na
n
a
a
故
,成立;
2
1
1
1
1
1
n
a
a
a
n
n
②当
时,
即
,显然成立;
i
n
1
1
1
1
i
n
i
i
a
a
a
n
n
1
1
n
n
a
a
③当
时,由(2)得
,
1
i
n
1
1
1
1
n
i
i
a
a
a
a
n
i
i
所以
,
1
1
1
1
n
i
i
ia
ia
n
i a
n
i a
所以
,故
成立.
1
1
1
i
n
na
ia
n
i a
1
1
1
1
i
n
i
i
a
a
a
n
n
综上所述,对
,有
.
1
i
n
1
1
1
1
i
n
i
i
a
a
a
n
n
例6.(2024 届山东青岛高三二模)若数列
的各项均为正数,对任意
,有
na
*
N
n
,则称数列
为“对数凹性”数列.
2
1
2
n
n
n
a
a
a
na
(1)已知数列1,3,2,4 和数列1,2,4,3,2,判断它们是否为“对数凹性”数列,并说明
理由;
(2)若函数
有三个零点,其中
.
2
3
1
2
3
4
( )
f x
b
b x
b x
b x
0(
1,2,3,4)
ib
i
证明:数列
为“对数凹性”数列;
1
2
3
4
,
,
,
b b b b
(3)若数列
的各项均为正数,
,记
的前n 项和为
,
,对任意三个
nc
2
1
c
c
nc
n
S
1
n
n
W
S
n
不相等正整数p,q,r,存在常数t,使得
.
(
)
(
)
(
)
r
p
q
p
q W
q
r W
r
p W
t
证明:数列
为“对数凹性”数列.
n
S
解析(1)根据“对数凹性”数列的定义可知数列1,3,2,4 中
不成立,
2
2
3 4
所以数列1,3,2,4 不是“对数凹性”数列;而数列1,2,4,3,2 中
均成立,
2
2
2
2
1 4
4
2 3
3
4 2
所以数列1,2,4,3,2 是“对数凹性”数列;
(2)根据题意及三次函数的性质易知
有两个不等实数根,
2
2
3
4
( )
2
3
f
x
b
b x
b x
所以
,又
,所以
,显然
2
2
1
3
2
4
3
2
4
Δ
4
4 3
0
3
b
b b
b
b b
0(
1,2,3,4)
ib
i
2
3
2 4
2 4
3
b
b b
b b
,即
不是
的零点,又
1
0
0
0
x
f
b
0
x
f x
2
3
1
2
3
4
1
1
1
1
f
b
b
b
b
x
x
x
x
,
令
,则
也有三个零点,即
有三个
1
t
x
2
3
1
2
3
4
f t
b
b t
b t
b t
3
2
1
2
3
4
3
1
b x
b x
b x
b
f
x
x
零点,则
有三个零点,所以
有两个零点,
3
2
1
2
3
4
g x
b x
b x
b x
b
2
1
2
3
3
2
g
x
b x
b x
b
所以同上有
,故数列
为“对数凹性”数列
2
2
2
2
1 3
2
1 3
1 3
Δ
4
4 3
0
3
b
b b
b
b b
b b
1
2
3
4
,
,
,
b b b b
(3)将
互换得:
,所以
,令
,p q
r
q
p
t
q
p W
p
vr W
r
q W
t
0
t
1,
2
p
q
,得
,所以
,
2
2
1
0
r
W
r W
r
W
1
2
1
2
1
2
1
1
r
W
r W
r
W
W
r
W
W
故数列
是等差数列,记
,所以
n
W
2
2
1
2
1
1
0
2
2
S
c
c
d
W
W
c
,所以
,又因为
2
1
1
1
1
1
2
n
c
c
W
c
n
c
n
d
2
1
n
n
S
nW
dn
c
d n
,所以
,所以
,所以
为单调递
1
1
,
1
,
2
n
n
n
c n
c
S
S
n
1
2
1
nc
c
d n
1
2
0
n
n
c
c
d
nc
增的等差数列,所以
.
1
1
2
1
0,
2
,
2
n
n
n
n
n
n
n
n c
c
c
c
c
c
c
S
所以
2
2
2
1
2
1
1
1
1
2
4
(
1)
2
n
n
n
n
n
n
S
S S
n
c
c
n n
c
c
c
c
2
2
1
1
2
2
1
1
(
1)
2
2
n
n
n
c
c
c
c
n
c
c
n n
2
2
2
1
1
2
1
1
2
(
1)
2
2
n
n
c
c
c
n
c
c
n n
2
2
2
1
1
1
1
(
1)
2
n
n
n
c
c
n n
c
c
,所以
,数列
是“对数凹性”
2
2
1
1
(
1)
2
n
n
n n
c
c
2
1
1
0
n
c
c
2
1
2
n
n
n
S
S S
n
S
数列
例7 .如果数列
的任意相邻三项
,
,
满足
,则称该数
na
1
ia
ia
1
ia
2
1
1
(
2,
)
i
i
i
a a
a i
i
N
列为“凸数列”.
(1)已知
是正项等比数列,
是等差数列,且
,
,
na
nb
1
1
1
a
b
3
2
4
1
a
b
b
.记
.
2
3
2
a
b
n
n
n
b
c
a
①求数列
的前
项和;
nc
n
②判断数列
是不是“凸数列”,并证明你的结论;
nc
(2)设
项正数数列
是“凸数列”,求证:
n
1
2
,
,
,
n
a a
a
,
,
1
1
1
2
1
2
1
1
1
1
2
1
1
n
n
n
n
i
j
i
j
i
j
i
j
a
a
a
a
n
n
n
n
2
n
其中
.
nN
解析:(1)①设
的公比为
,
的公差为
,由题意可得
解
{𝐚𝐧}
(
0)
q q
{𝐛𝐧}
d
2
1
2
4 ,
2
1
2 ,
q
d
q
d
得
或
(舍去),
,因此
,
.故
3
q
1
q
2
d
1
*
3
N
n
na
n
*
2
1
N
nb
n
n
,
1
2
1
3
n
n
n
c
从而
,(i)
1
2
3
1
2
2
1
3
5
2
3
2
1
1
3
3
3
3
n
n
n
n
n
n
n
S
c
c
c
c
c
,(ii)
2
3
1
1
1
3
5
2
3
2
1
3
3
3
3
3
3
n
n
n
n
n
S
(i)-(ii)得,
,即
2
3
1
2
1
1
1
1
2
1
2
2
1
2
2
3
3
3
3
3
3
3
n
n
n
n
n
n
S
.②由①,
,所以
*
1
1
3
N
3
n
n
n
S
n
1
2
1
3
n
n
n
c
,故数列
是“凸数列”.
2
2
2
2
1
1
2
2
2
2
2
1
2
3 2
1
4
4
3
4
4
1
2
1
3
3
3
3
3
i
i
i
i
i
i
i
i
i
i
i
i
i
i
i
c c
c
nc
(2)记
,则原不等式等价于
1
2
3
1
2
n
j
n
j
a
S
a
a
a
,即
2
1
1
(
1)
2
n
n
n
S S
a
a
n n
S
a
S
a
2
2
2
1
(
1)
(
1)
n
n
S
n
S a
a
,因而只需证明
2
1
1
2
2
2
n
n
n n
S
n n
S a
a
n n
a a
,因为
,所以
2
1
1
2
n
n
S
S a
a
n n
a a
2
*
1
1
2,
N
i
i
i
a a
a
i
i
,故
,而
1
2
3
2
1
2
3
2
1
n
n
n
n
n
n
a
a
a
a
a
a
a
a
a
a
1
2
1
3
2
n
n
n
a a
a a
a a
2
3
1
2
1
3
2
2
3
1
2
1
2
n
n
n
n
n
S
a
a
a
a
a
a
a
a
a
a
a
,从而
2
1
3
2
2
3
1
2
1
2
n
n
n
n
n
a a
a a
a
a
a
a
n
a a
,即
2
2
2
1
1
1
1
(
2)
2
2
2
n
n
n
n
S
S a
a
n
a a
n
a a
n
n a a
,结论得证
2
1
1
2
n
n
S
S a
a
n n
a a