45.向量的概念推广及其在新概念压轴中的应用
一.基本原理
人教A 版选择性必修一教材在23 页阅读材料中对向量概念进行了推广,从必修二的二
维,到空间向量(三维),再到一般的
维向量.我们看到,随着新概念压轴的出现,这个
n
阅读材料被多次引出,并出现了很多考题,基于此,本文对其做一下整理与介绍.
二.典例分析
★应用1.运算规则的一般化
例1.设
,
是平面内相交成
角的两条数轴,
分别是与
轴、
轴正方向同
Ox
Oy
45
1
2
e e
,
x
y
向的单位向量,若向量
,则把有序数对
叫做向量
在斜坐标系
中
1
2
OP
xe
ye
( , )
x y
OP
xoy
的坐标,记作
.同时把有序数对
叫做点
在斜坐标系
中的坐标,记作
( , )
OP
x y
( , )
x y
P
xoy
,已知在斜坐标系
中,
的三个顶点
,且A,
( , )
P x y
xoy
ABC
A
1
1
2
2
3
3
,
,
,
,
,
A x y
B x
y
C x
y
B,C 异于点
,则下列结论错误的是( )
O
A.
2
1
2
1
,
AB
x
x y
y
B.
2
2
2
1
2
1
AB
x
x
y
y
C.若
,则
/ /
OA
OB
1
2
2
1
0
x y
x y
D.
的重心
的坐标为
ABC
A
G
1
2
3
1
2
3
,
3
3
x
x
x
y
y
y
G
解析:依题意,
.由向量
,
,则
1
2
2
1 1 cos45
2
e e
1
1
( ,
)
OA
x y
2
2
(
,
)
OB
x
y
,故A
2
1
2
2
1 1
1
2
AB
OB
OA
x e
y e
x e
y e
2
1
1
2
1
2
2
1
2
1
(
,
)
x
x e
y
y e
x
x y
y
正确;
2
2
2
2
1
1
2
1
2
1
2
1
2
1
2
1
2
2
(
)
(
)
2(
)(
)
2
AB
x
x e
y
y e
x
x
y
y
x
x
y
y
,故B 错误;
2
2
1
2
1
2
1
2
1
2
(
)
(
)
(
)(
)
2
x
x
y
y
x
x
y
y
若
,则
,即
,即
,所以
/ /
OA
OB
OA
OB
1 1
1
2
2
1
2
2
x e
y e
x e
y e
1
2
1
2
x
x
y
y
,故C 正确;
1
2
2
1
0
x y
x y
设
为
的中点,根据三角形重心性质知
,则
,所以
D
BC
2GD
GA
0
GA
GB
GC
,所以
0
OA
OG
OB
OG
OC
OG
,
1
2
3
1
2
3
1 1
1
2
2
1
2
2
3 1
3
2
1
2
1
1
1
3
3
3
3
3
x
x
x
y
y
y
x e
y e
x e
y e
x e
y e
e
e
所以
,故D 正确.故选:B.
1
2
3
1
2
3
,
3
3
x
x
x
y
y
y
G
例2.定义平面斜坐标系
,记
,
,
分别为x 轴、y 轴正方向上的单位向
xOy
xOy
1e
2e
量,若平面上任意一点P 的坐标满足:
,则记向量
的坐标为
,给
1
2
OP
xe
ye
OP
,x y
出下列四个命题,正确的选项是( )
A.若
,
,则
1
1
,
OP
x y
2
2
,
OQ
x
y
1
2
1
2
,
OP
OQ
x
x
y
y
B.若
,
,则
1
1
,
OP
x y
2
2
,
OQ
x
y
1
2
1
2
OP OQ
x x
y y
C.若
,
,则
1
1
,
P x y
2
2
,
Q x
y
2
2
2
1
2
1
PQ
x
x
y
y
D.若
,以O 为圆心、半径为1 的圆的斜坐标方程为
60
2
2
1
0
x
y
xy
解析:对于A,
,
,则
,
1
1
,
OP
x y
2
2
,
OQ
x
y
1 1
1
2
2
1
2
2
OP
OQ
x e
y e
x e
y e
,A 正确;
1
2
1
1
2
2
1
2
1
2
,
e
e
x
x
y
y
x
x
y
y
对于B,
,
,则
,
1
1
,
OP
x y
2
2
,
OQ
x
y
1 1
1
2
2
1
2
2
OP OQ
x e
y e
x e
y e
,显然
,则
,B 错误;
1
2
2
1
1
2
1
2
1
2
x x
y y
e e
x y
x y
1
2
0
e e
1
2
1
2
OP OQ
x x
y y
对于C,
,
,由选项A 同理得
,
1
1
,
OP
x y
2
2
,
OQ
x
y
2
1
2
1
,
OQ
OP
x
x y
y
即
,
,
2
1
2
1
,
PQ
x
x y
y
2
1
1
2
1
2
PQ
x
x
y
y
e
e
,C 错误;
2
2
2
1
2
1
2
1
2
1
2
cos
PQ
x
x
y
y
x
x
y
y
对于D,设以O 为圆心、半径为1 的圆上任意一点为
,由
,得
,
P x y
1
OP
,于是
,由
,得
,即
2
1
2
1
xe
ye
2
2
1
2
2
1
0
x
y
xye e
60
1
2
1
2
e e
,D 正确.
2
2
1
0
x
y
xy
故选:AD
★应用2.
维向量的概念与应用
n
例3.类比于二维空间(即平面),向量
可用二元有序数组
表示,若
维空间向量
a
1
2
,
a a
n
用
元有序数组
表示,记为
,
,且
维空间
a
n
1
2
,
,
,
n
a a
a
1
2,
,
,
n
a
a a
a
1
2
,
,
,
n
b
b b
b
n
向量满足
2
2
2
2
2
2
2
2
1
2
3
1
2
3
1 1
2
2
3 3
,
,
cos
,
n
n
n
n
a
a
a
a
a
b
b
b
b
b
a b
a b
a b
a b
a b
a b
a b
(1)当
,求
.
1,2,3 ,
3,2,1
a
b
cos
,a b
(2)证明:
;
2
2
2
2
2
2
2
2
2
1
2
3
1
2
3
1 1
2
2
3 3
n
n
n
n
a
a
a
a
b
b
b
b
a b
a b
a b
a b
L
L
L
(3)若
是正实数,且满足
,求证:
.
, ,
a b c
3
a
b
c
2
2
2
1
1
1
12
a
b
c
a
b
c
解析:(1)因为
,则
,
1,2,3 ,
3,2,1
a
b
3
4
3
10,
14,
14
a b
a
b
r
r
r
r
所以
.
10
5
cos
,
7
14
14
a b
a b
a
b
r
r
r
r
r
r
(2)因为
,
,
1
2,
,
,
n
a
a a
a
1
2
,
,
,
n
b
b b
b
则
,
2
2
2
2
2
2
2
2
1
2
3
1
2
3
1 1
2
2
3 3
,
,
n
n
n
n
a
a
a
a
a
b
b
b
b
b
a b
a b
a b
a b
a b
r
L
L
L
r
r
r
且
,可得
,当且仅当
共线时,等号成
cos
,
a b
a
b
a b
a
b
r
r
r
r
r r
r
r
2
2
2
a b
a
b
r
r
r
r
,a b
立,
所以
.
2
2
2
2
2
2
2
2
2
1
2
3
1
2
3
1 1
2
2
3 3
n
n
n
n
a
a
a
a
b
b
b
b
a b
a b
a b
a b
L
L
L
(3)因为
是正实数,则
,当且仅当
,即
时,等号成
, ,
a b c
1
1
2
2
a
a
a
a
1
a
a
1
a
立,
即
,当且仅当
时,等号成立,同理可得:
,当且仅当
2
1
4
a
a
1
a
2
1
4
b
b
1
b
时,等号成立,
,当且仅当
时,等号成立,可得
2
1
4
c
c
1
c
,当且仅当
时,等号成立,此时
2
2
2
1
1
1
12
a
b
c
a
b
c
1
a
b
c
1
a
b
c
满足
,即等号成立,
3
a
b
c
所以
.
2
2
2
1
1
1
12
a
b
c
a
b
c
例4.
元向量(
)也叫
维向量,是平面向量的推广,设
为正整数,数
n
n
tuplevector
n
n
集
中的
个元素构成的有序组
称为
上的
元向量,其中
为
P
n
1
2
,
,
,
n
a a
a
P
n
1,2,
,
ia i
n
L
该向量的第个分量.
元向量通常用希腊字母
等表示,如
上全
i
n
,
,
1
2
,
,
,
,
n
a a
a
P
体
元向量构成的集合记为
.对于
,记
n
n
P
*
,
,
n
P
n
N
,定义如下运算:加法法则
1
2
1
2
,
,
,
,
,
,
,
n
n
a a
a
b b
b
,模公式
,内积
1
1
2
2
,
,
,
n
n
a
b a
b
a
b
2
2
2
2
1
2
1
n
i
n
i
a
a
a
a
,设
的夹角为
,则
.
1 1
2
2
1
+
+
+
n
i
i
n
n
i
a b
a b
a b
a b
,
cos
(1)设
,解决下面问题:
*
,
,
3,
,
1, 1,1,1,
,1 ,
1,1,1,
,1
n
P
n
n
N
①求
;
②设
与
的夹角为
,求
;
cos
(2)对于一个
元向量
,若
,称
为
维信号向
n
1
2
,
,
,
n
a a
a
1
1,2,
,
ia
i
n
n
量.规定
,已知
个两两垂直的120 维信号向量
满足它们的
0
k
1
2
,
,
,
k
前
个分量都相同,证明:
.
m
11
km
解析:(1)因为
,所以
*
,
,
3,
,
1, 1,1,1,
,1 ,
1,1,1,
,1
n
P
n
n
N
,
(0,0,2,2,
,2)
①
,
2
2
2
2
2
2
2
2
n
②因为
,
,所以
.
(
)
2(
2)
n
n
(
2)
2(
2)
cos
2
2
n n
n
n
n
n
(2)任取
,
,计算内积
,设这些内积之和为,
,
i
j
a a
,
1,2,
i j
k
120,
0,
i
j
i
j
a a
i
j
S
则
,设
的第个分量之和为
,
2
2
2
1
2
120
k
S
a
a
a
k
1
2
,
,
k
a a
a
i
ic
又因为
,故
,所以
(
)
i
j
a
a i
j
2
2
2
2
1
2
1
2
(
)
k
k
a
a
a
a
a
a
2
2
2
1
2
120
120
c
c
c
k
又
,所以
,即
,所以
2
2
2
2
2
2
2
1
2
120
1
2
m
S
c
c
c
c
c
c
k m
2
120k
k m
120
121
km
.
11
km
例5.我们知道,在平面内取定单位正交基底建立坐标系后,任意一个平面向量,都可以
用二元有序实数对
表示.平面向量又称为二维向量.一般地,n 元有序实数组
1
2
,
a
a
称为n 维向量,它是二维向量的推广.类似二维向量,对于n 维向量,也
1
2
,
,
,
n
a
a
a
L
可定义两个向量的数量积、向量的长度(模)等:设
,
1
2
,
,
,
n
a
a
a
a
r
L
,则
;
1
2
,
,
,
n
b
b
b
b
r
L
1
2
1
2
1 1
2
2
,
,
,
,
,
,
n
n
n
n
a b
a
a
a
b
b
b
a b
a b
a b
r r
L
L
L
.已知向量
满足
,向量
满
2
2
2
1
2
+
n
a
a
a
a
r
L
1
2
,
,
,
n
a
a
a
a
r
L
=
na
n
1
2
,
,
,
n
b
b
b
b
r
L
足
.
=2n
nb
(1)求
的值;
a b
r r
(2)若
,其中
,当
且
时,证明:
.
1
2
,
,
,
n
c
c
c
c
r
L
+1
=ln
n
n
n
a
c
a
2
n
n
N
2
4
n
c
n
r
解析:(1)依题,
,
1, 2,
,
a
n
2
3
1
1 2
2 2
3 2
1 2
2
n
n
a b
n
n
,则 ①,
②
2
2, 2 ,
, 2n
b
2
3
4
1
2
1 2
2 2
3 2
1 2
2
n
n
a b
n
n
①-②,得
,即
2
3
1
2
2
2
2
2
n
n
a b
n
r r
L
,所以
.
1
1
2
1 2
2
1 2
2
1 2
n
n
n
a b
n
n
1
1 2
2
n
a b
n
(2)因为
,
,所以
1
2
,
,
,
n
c
c
c
c
1
1
ln
ln 1
n
n
c
n
n
, 先证:
,
,设
2
2
2
1
1
1
ln
1
ln
1
ln
1
1
2
c
n
1
1
ln 1
1
n
n
*
nN
,
,则
, 所以
在
ln
1
1
x
f x
x
x
0
x
2
2
1
1
0
1
1
1
x
f
x
x
x
x
f x
上单调递增,即当
时,
, 即
0,
*
nN
1
0
0
f
f
n
,
1
1
1
1
ln 1
ln 1
0
1
1
1
n
n
n
n
n
故
,
. 因为
,
1
1
ln 1
1
n
n
*
nN
2
1
1
1
1
1
2
1
2
1
n
n
n
n
n
所以
2
2
2
2
2
2
1
1
1
1
1
1
ln
1
ln
1
ln
1
1
2
2
3
1
n
n
,
.综上可得,
1
1
1
1
1
1
1
1
2
3
3
4
1
2
2
2
2
4
n
n
n
n
n
2
4
n
c
n
当
且
时,
.
2
n
*
nN
2
4
n
c
n
例6.一般地,
个有序实数
,
,
,
组成的数组,称为
维向量,记为
n
1a
2a
L
na
n
.类似二维向量,对于
维向量,也可以定义向量的加法运算、减法运
1
2
,
,
,
n
a
a a
a
n
算、数乘运算、数量积运算、向量的长度(模)、两点间的距离等,如
,
1
2
,
,
,
n
a
a a
a
则
;若存在不全为零的个实数
,
,
,
使得
2
2
2
1
2
n
a
a
a
a
r
1k
2k
L
rk
,则向量组
,
,
,
是线性相关的向量组,否则,说向量
1
1
2
2
0
r
r
k a
k a
k a
1a
2a
L
ra
组
,
,
,
是线性无关的.
1a
2a
L
ra
(1)判断向量组
,
,
是否线性相关?
1
1,3,1
a
2
1,1,3
a
3
5, 7,3
a
(2)若
,
,
,当
且
时,证明:
1
2
,
,
,
n
a
a a
a
1
ln 1
ka
k
1,2,3,
,
k
n
2
n
*
nN
.
15
2
4
3
n
a
n
解析:(1)设存在不全为零的个实数
,
,
使得
3
1k
2k
3k
1
1
2
2
3
3
0
k a
k a
k a
则
,即
,由①
②消去
得:
1
2
3
(1,3,1)
( 1,1,3)
( 5
7,3)
0
,
k
k
k
1
2
3
1
2
3
1
2
3
5
0
3
7
0
3
3
0
k
k
k
k
k
k
k
k
k
①
②
③
2k
,由①
③消去
得:
,则该方程有无数组解,所以不妨取
,则
1
3
3
k
k
1k
2
3
2
k
k
3
1
k
,
,
1
3
k
2
2
k
,即向量组
,
,
是线性相关的.
1
2
3
3
2
0
a
a
a
1a
2a
3a
(2)证明:
,
,
,
1
2
,
,
,
n
a
a a
a
1
ln 1
ka
k
1,2,3,
,
k
n
,先证:
,
,
2
2
2
1
1
1
ln
1
ln
1
ln
1
1
2
a
n
1
1
ln 1
1
n
n
*
nN
设
,
,则
,
在
ln
1
1
x
f x
x
x
0
x
2
2
1
1
0
1
1
1
x
f
x
x
x
x
f x
上单调递增,
当
时,
,即
0,
*
nN
1
0
0
f
f
n
,
,
.同理可证:
1
1
1
1
ln 1
ln 1
0
1
1
1
n
n
n
n
n
1
1
ln 1
1
n
n
*
nN
,
.
1
1
ln 1
n
n
*
nN
,
2
1
1
1
1
1
2
1
2
1
n
n
n
n
n
2
2
2
2
2
2
1
1
1
1
1
1
ln
1
ln
1
ln
1
1
2
2
3
1
n
n
,
.
1
1
1
1
1
1
1
1
2
3
3
4
1
2
2
2
2
4
n
n
n
n
n
2
4
n
a
n
当
且
时,
2
1
1
1
1
2
,
1
1
2
1
2
1
2
2
n
n
n
n
n
2
n
*
nN
2
2
2
2
2
2
1
1
1
1
1
1
ln
1
ln
1
ln
1
1
2
1
2
n
n
.
1
1
1
1
1
1
5
2
5
1
2
2
1
2
,
3
5
2
1
2
1
3
2
1
3
2
1
3
n
n
n
n
15
3
a
综上可得,当
且
时,
2
n
*
nN
15
2
4
3
n
a
n